چاقی و اضافه وزن به عنوان شرایطی تعریف میشود که در آن تجمع چربی اضافی در بدن ممکن است باعث اختلال

در سلامتی شود.

چاقی یکی از مهم ترین تهدید های سلامتی است که شیوع آن روز به روز در جهان افزایش

میابد.آخرین پیش‌بینی‌های سازمان جهانی بهداشت نشان می‌دهد که حداقل یک نفر از هر سه نفر از جمعیت جهان اضافه وزن و تقریباً یک نفر از هر 10 نفر چاق است. علاوه بر این، بیش از 40 میلیون کودک زیر پنج سال دارای اضافه وزن هستند.

چاقی دوران کودکی با شانس برای چاقی، مرگ زودرس و ناتوانی در بزرگسالی همراه است. اما علاوه بر افزایش خطرات آینده، کودکان چاق مشکلاتی، افزایش خطر شکستگی، فشار خون بالا، نشانگرهای اولیه بیماری های درمانی، مقاومت به انسولین و درمان روانی را تجربه می کنند، مطالعات نشان داده اند که بیشتر از 50 درصد

بزرگسالان ایرانی مبتلا به چاقی یا اضافه وزن هستند.چیزی که به طور کلی افزایش می‌یابد، این است که خطرات سلامتی زمانی شروع می‌شود که فرد فقط کمی اضافه وزن داشته باشد و احتمال بروز مشکلاتی با اضافه وزن بیشتر و بیشتر افزایش یابد. خیلی از این شرایط باعث رنج طولانی مدت برای افراد و خانواده ها می شود. علاوه بر این، هزینه های سیستم مراقبت های بهداشتی می تواند بسیار بالا باشد. از عوارض چاقی میتوان به بیماری های قلبی بیماری (عمدتاً بیماری قلبی و سکته مغزی)اختلالات اسکلتی (به ویژه آرتروز)برخی از سرطان ها (از جمله آندومتر، سینه، تخمدان، پروستات)بیماری کیسه صفرا، کلیه و روده بزرگ می‌باشد از طرفی دیگر عوارض چاقی تغییراتی پوستی است که در اثر کشش بیش از حد و ترک 

خوردن پوست در افراد چاق میباشد، که در نشانه میزان فشاری است که در اثر گسترش چربی های 

زیرپوستی حاصل میگردد،چاقی هم در بزرگسالان هم در کودکان با مشکلات روحی و اجتماعی فرد در ارتباط 

است و باعث کاهش اعتماد به نفس،انزوا، افسردگی و...میشود.علت اصلی چاقی و اضافه وزن، عدم تعادل در انرژی دریافتی و مصرف شده است.افزایش مصرف غذاهای پر انرژی که دارای چربی و قند بالا هستند.

افزایش عدم تحرک بدنی به دلیل ماهیت بی تحرک فزاینده از اشکال کار، تغییر شیوه حمل و نقل و افزایش شهرنشینی.

تغییرات در الگوهای رژیم غذایی و فعالیت بدنی نتایج تغییرات محیطی و اجتماعی مرتبط با توسعه است. 

از آنجا که مصرف غذاهای پر چرب و قندهای با ابتلا به بسیاری از 

بیماریهای مزمن مانند دیابت، چاقی، بیماری های قلبی و 

برخی از سرطان ها مرتبط است، یکی از راهکارهای مهم 

پیشگیری و مدیریت چاقی و دیگر بیماری های مزمن غیر 

واگیر اصلاح الگوی مصرف چربی و قندهای ساده است.مصرف غذاهای چرب به این دلیل مشکل ساز است که این غذاهای چگالی انرژی بالاتری دارند و از طرفی طعم و مزه مطلوب تری برای 

مصرف کننده دارند که باعث مصرف بیش از اندازه آنها میشود.مطالعات نشان داده اند که در ایران سهم کل چربی

دریافتی و اسیدهای چرب اشباع به ترتیب ۲۶ و ۹/۵ درصد از کل انرژی است.بیشتر غذاهای مصرف شده در ایران مقدار زیادی چربی، اسیدهای چرب اشباع و ترانس دارد و در مقایسه 

ای که در سال ۲۰۱۰ انجام شد، در میان ۲۰ کشور، ایران 

رتبه ی سوم را از نظر دریافت چربی ترانس داشت.

خبر خوب این است که اضافه وزن و چاقی تا حد زیادی قابل کنترل است. کلید موفقیت دستیابی به تعادل در انرژی دریافتی و انرژی مصرفی همراه با یک الگویی غذایی سالم و فعالیت بدنی می‌باشد.

 

نویسنده سیف الله میرزاده کارشناس واحد تغذیه و مشاور تغذیه بالینی